Logo woerdensecourant.nl

Lezing Het Gemaal Teijlingens door Ruud Mees

Bij de ontginning in de 12e en 13e eeuw van de gronden ten noorden van de Oude Rijn ontstond het nu zo bekende cope-landschap. Door de daarbij behorende ontwatering gingen de gronden verzakken en dreigden opnieuw onder water te raken. Sinds de 16e eeuw kennen we daarom, ook in de omgeving van Woerden, polders en de bijbehorende windmolens. Het cope-landschap is sindsdien veranderd tot zoals we het nu kennen: dieper liggende polders met het karakteristieke slotenpatroon en elektrische bemaling. Maar van windmolen naar elektrische gemaal is een traject vier eeuwen pompen en vier eeuwen technische ontwikkeling op waterbouwkundig gebied en aandrijvingsmiddelen. Veranderingen die vaak ongemerkt aan ons voorbij zijn gegaan.

Verstopt tussen wat bomen en huizen stond al jaren een weinig opvallend gebouwtje aan de van Teylingenweg in Kamerik, het voormalig stoomgemaal Kamerik-Teijlingens. Weinigen waren in staat om het gebouw te bezoeken en de verborgen schat binnen te bewonderen. Maar sinds 2008 is er wat veranderd; een groep enthousiastelingen heeft van het “Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden” (HDSR) de sleutel gekregen en sindsdien is het gemaal voor een ieder toegankelijk. Een bijna volledig intacte stoommachine en pompinstallatie stonden er nog. Een kleine club vrijwilligers zag hier een unieke kans om van een verstoft stuk oude techniek weer een op stoom draaiende machine te maken. Na ruim twee jaar kwam de machine, voor het eerst sinds 1953, weer in beweging en hiermee werd de belangrijkste stap gezet.

Door de daarvoor opgerichte Stichting tot behoud van het gemaal Teijlingens werd een restauratieplan gepresenteerd. Er werden fondsen verworven en mede dankzij het HDSR werd het gebouw hersteld en de schoorsteen weer op de oorspronkelijke hoogte gebracht. Het gemaal staat klaar om een stoomketel te ontvangen; alles is gereed om ook echt op stoom te gaan draaien. Nu wordt een volgende stap gezet, de herbouw van de kolenloods, waardoor bezoekers op een meer passende wijze kunnen worden ontvangen en voorgelicht. Daarna reikt de ambitie verder. Naast de al genoemde stoomketel beoogt de stichting het verwerving van de machinistenwoning en reconstructie van het in 1982 afgebrande woonhuis en, als laatste stap, het volledig herstel van schutsluis.

Reageer als eerste