Logo woerdensecourant.nl


Mieneke van Varik bij de ingang van de Kruiskerk waar ze op maandagochtend voor Stichting Ontmoeting taalles op diverse niveaus geeft aan vrouwen vanuit allerlei landen en culturen.
Mieneke van Varik bij de ingang van de Kruiskerk waar ze op maandagochtend voor Stichting Ontmoeting taalles op diverse niveaus geeft aan vrouwen vanuit allerlei landen en culturen.

'Ze passen zich maar aan', en dan?

"Ze leren maar Nederlands, is vaak wat je hoort, of ze passen zich maar aan, en dan?" Mieneke van Varik helpt vluchtelingen, vooral met het aanleren van de taal. "Dat is zo belangrijk, dan kunnen deze mensen zich ontwikkelen en deel uitmaken van onze samenleving."

Dat het vaak niet meevalt, weet Van Varik uit ervaring. "Ik heb veel gereisd, twee maanden in een afgelegen gebied in Tanzania, kookte een week op hout. Je bent de hele dag met eten bezig, voedsel vinden, hout sprokkelen, en dat is nu nog zo. Meisjes krijgen geen onderwijs er wordt niet in ze geïnvesteerd, ga dan maar eens een taal leren en inburgeren, dat valt erg tegen." Ze gaf les in Parijs. "Daar kondigden ze mij aan met dat ik alles weet maar gehandicapt ben door mijn taal, en zo is het ook." Ze merkt hetzelfde aan de vluchtelingen die hier een bestaan proberen op te bouwen. "Leg maar eens aan de dokter uit dat je kind ziek is, verder dan de woorden kind en ziek komen ze niet."

We hebben veel gemeen

Van Varik is dan soms de schakel. "Ik communiceer met woorden, stem, blik in de ogen, gebaren en zo komen we een heel eind." Ze komt uit een gezin aan Rietveld waar vader een autobedrijf had. "Bij ons zaten de eerste gastarbeiders, dus ik was wel wat gewend." Toen ook 9-11 en de moord op Theo van Gogh plaatsvonden besloot ze er iets aan te doen via de toenmalige Stichting voor Sociaal en Kultureel Werk, SKW. "We begonnen met een vrouwen cultuurgroep. Dat deed ik toen vanuit de kerk samen met Rineke Kloet. Het was belangrijk om elkaars verhaal te horen." Die groep bestaat niet meer maar ze weten Van Varik nog steeds te vinden want met haar lerarenopleiding, werk aan de Vrije School, Schoevers, Universiteit voor Humanistiek, en een psychosociale opleiding zet ze zich op persoonlijke titel in voor deze mensen. En het luisteren naar elkaars verhaal gebeurt opnieuw. "De afgelopen twee jaar organiseerden we op 8 maart, Internationale Vrouwendag een bijeenkomst in Het Klooster waar vrouwen uit allerlei streken elkaars verhaal vertelden. Dan valt het op hoeveel we met elkaar gemeen hebben."

Stimuleer voorlezen

Van Varik is de enige in Woerden die lesgeeft in de moskee en ze geeft bijvoorbeeld voor Stichting Ontmoeting ook veel les aan vrouwen die om een of andere reden niet slaagden voor de taalcursus. "Dan gebeurde er iets waardoor ze de cursus niet konden afmaken en kregen ze een soort strafexamen. Ondertussen waren ze al weken niet naar school geweest dus de taal zakte weer weg. Ik heb ooit Swahili geleerd maar dat moet je mij nu ook niet meer vragen." Ze neemt eigen materiaal mee, hele eenvoudig kaarten met letters, boekjes vol met plaatjes en korte zinnen, spelletjes. "Als ik bijvoorbeeld in een migrantengezin kom voor een meisje van 7, zitten haar jongere broertjes en zusjes mee te luisteren, net als moeder die er allemaal ook van leren." Ze stimuleert tv kijken op Nederlandse zenders en het voorlezen. "Dan leren zowel ouders als kinderen de taal goed." De integratie is nog niet af. "We denken dat de derde generatie helemaal ingeburgerd is, maar vaak komt er een bruid uit Marokko en dat is dan weer de eerste generatie. Dat is echt een probleem, zij kennen de taal nog niet."

Neem de tijd

Ze schiet te hulp waar mogelijk. "In hun vaderland is alles niet zo dichtgetimmerd met regels en protocollen, ze begrijpen echt niet hoe het hier werkt, dat je een uitkering krijgt, dat je aan de andere kant weer geld betaalt voor je huis, dat je ziektekostenverzekering automatisch afgeschreven wordt. Misschien zitten wij hier wel aan het plafond van onze ontwikkeling." Ze neemt daarvoor echt de tijd en roept naast Vluchtelingen Steunpunt en Ferm Werk anderen op dat ook te doen. "Dat is belangrijk, ze moeten nog zoeken naar woorden, de k en de g zijn moeilijk. Bovendien zijn wij veel sneller in onze cultuur. Als je dat vergelijkt met hoe het er in hun vaderland aan toe gaat waarbij ze uren doen over eten bereiden, dan snap je misschien waarom dit zo is."

Niemand zoekt eenzaamheid

Eigenlijk kunnen wij nog wat van hun cultuur leren omdat we hier weer terug moeten naar zorgen voor elkaar, mantelzorg dat steeds belangrijker wordt. "De cultuur waaruit zij komen is een wij-cultuur, wij zijn hier in een ik-cultuur. En wij willen dat zij zich aanpassen? Hier komen ze in een ik-cultuur terecht waar ze er alleen voor staan. Wie gaat zijn cultuur verlaten voor eenzaamheid? Wij nemen ze niet echt op." Dat is waarom de mensen elkaar toch blijven opzoeken. "Dat is veilig en biedt geborgenheid." Ze geeft het voorbeeld van een Nederlandse die bij een vluchtelingengezin binnen kwam en gelijk de gordijnen open gooide. "Zo doen we dat hier in Nederland, zei ze. Dat soort gedrag zouden wij zelf ook niet pikken." Als je weet waar dit vandaag komt, begrijp je het beter is het devies van Van Varik. "Sommigen hebben in bijvoorbeeld Tanzania of Somalië een eenvoudig hutje, maar wel vrijstaand met een prachtig uitzicht. Hier komen de mensen in een aquarium en iedereen kijkt naar binnen. Ik snap wel dat ze de gordijnen dicht doen."

Help ze op weg

De mensen die hier naartoe komen zijn vaak best intelligent, maar als je de taal niet machtig bent, wordt je niet als zodanig gezien. "Geef ze de kans, ze blijven hier, want voordat alles weer opgebouwd is in hun land en het onderwijssysteem weer functioneert, zijn hun kinderen al van school af. Help ze op weg, dat is het enige dat ik echt aan mensen zou willen vragen."

4 reacties