De Noordse Stern werd door Dammis vastgelegd op Spitsbergen; een eilandengroep in de Noordelijke IJszee, zo'n 565 km ten noorden van Noorwegen. FOTO: Simone Edelman
De Noordse Stern werd door Dammis vastgelegd op Spitsbergen; een eilandengroep in de Noordelijke IJszee, zo'n 565 km ten noorden van Noorwegen. FOTO: Simone Edelman

Versiertechniek van de Noordse Stern

Woerdenaar Dammis van 't Zelfde is een fervent natuurfotograaf met een fascinatie voor vogels. In 2016 ondernam hij een reis naar het koude Spitsbergen, waar hij foto's van de Noordse Stern tijdens zijn acrobatische vluchten maakte. Het resultaat hiervan is nu te bezichtigen in de expositie 'Luchtballet van de Noordse Stern' in de bibliotheek in Kamerik.

Kamerik - Op de cruise van Hansweert naar Spitsbergen kwam Dammis niet alleen vogels tegen, maar ook walvissen, orka's en grienden. Meer richting Spitsbergen werden dat walrussen en ijsberen. Allemaal indrukwekkende dieren. Toch werd het uiteindelijk de Noordse Stern die de expositie in de bibliotheek in Kamerik mag sieren.

Dammis: 'Toen ik thuiskwam viel het me pas op dat ik enorm veel foto's had van de Noordse Stern. De foto's vertelden een verhaal, ze vormden echt een serie. Bij de Noordse Stern is er op het eerste gezicht geen verschil te zien tussen mannetjes en vrouwtjes, maar ik denk dat het allemaal paartjes zijn die op de foto's rond elkaar dartelen. Alhoewel het dus ook twee mannetjes zouden kunnen zijn die een boel machogedrag vertonen.'

Ingewikkelde capriolen

De expositie bestaat uit verschillende foto's waarop de baltsdans van de vogel nauwkeurig is te volgen. De vogels maken eerst beleefd kennis, waarna ze samen ingewikkelde capriolen in de lucht uitvoeren. Wanneer ze uitgedanst zijn, strijken de vogels neer en haalt het mannetje een lekker visje om het vrouwtje het hof te maken.

Dammis: 'Het lijkt een heel romantisch gebaar, maar eigenlijk is het gewoon tactisch. Het vrouwtje zit straks namelijk wekenlang op het nest en wil er wel van verzekerd zijn dat het mannetje haar niet laat verhongeren. Er komt nog net geen stopwatch aan te pas om te meten of het mannetje wel snel genoeg met een vis aan komt vliegen.'

Felle rakkers

Met zijn twee lange staartpunten, felrode snavel en korte rode pootjes is de Noordse Stern een elegante verschijning. Maar vergis je niet, deze vogel is een felle rakker. Indringers zoals poolvossen of roofmeeuwen die te dicht in de buurt van de broedkolonie komen, moeten het ontgelden. Hetzelfde geldt voor nieuwsgierige fotografen. Dammis: 'Je kan dan maar beter je statief boven je hoofd houden, want ze vallen aan op het hoogste punt.'

'Je kan maar beter je statief boven je hoofd houden, want ze vallen aan op het hoogste punt'

De broedkolonies bevinden zich op eilandjes in het water en bestaan uit zo'n honderd vogels. Dammis maakte de foto's vanaf de wal van zo'n 50 tot 100 meter afstand. Dammis: 'Als je maar lang genoeg wacht, komen de vogels dichterbij. Ze vliegen naar wal en komen dan dichtbij over je heen vliegen of gaan gewoon vlak voor je zitten.' Met het fotograferen is Dammis een hele ochtend kwijt. 'In zo'n kolonie is altijd drukte en beweging, en een hoop gekrijs. Je moet de tijd nemen om te ontdekken wat er allemaal gebeurt. Wie hoort bij wie en wat gebeurt er in de groep.'

Jong geleerd

Als jongetje van 10 – 12 jaar wilde Dammis al alles van de natuur om hem heen weten: planten, vlinders en vooral vogels. Hij begon te fotograferen met een simpele camera, maar naarmate hij ouder werd groeide zijn interesse uit in een serieuze hobby. Steeds een betere camera, een betere lens, veel inlezen en fotoboeken bekijken.

Dammis was vroeger werkzaam als docent op de Emmaschool aan de Boerendijk, wat later is overgegaan in de Willem van Oranjeschool. Liefde voor de natuur en lesgeven gaat prima samen. Voor de leerlingen betekende dit dat de les zomaar even onderbroken kon worden, omdat Dammis de leerlingen wilde wijzen op overtrekkende ganzen of een bijzondere vogel op het schoolplein. En ook de natuurlessen wist hij altijd levendig te maken door te vertellen over zijn eigen avonturen. Sinds zijn pensioen trekt Dammis naar verdere oorden om de natuur vast te leggen. Zo ging hij onder andere naar Alaska, IJsland, Australië en Scandinavië. De koude, noordelijke landen trekken hem het meest. Zijn interesse gaat hoofdzakelijk uit naar vogels. Dammis: 'Maar ik maak foto's van de natuur in het algemeen, dus als ik in het bos een mooie paddestoel tegenkom, ga ik toch even door de knieën om die op de foto te zetten.'

'Als ik in het bos een mooie paddestoel tegenkom, ga ik toch even door de knieën'

Ontberingen

Reizen naar de noordelijke gebieden zorgt soms voor de nodige ontberingen. Dammis ging eerder al eens op reis naar Finland, dicht tegen de Russische grens. Met een groep van zo'n twaalf fotografen werd hij achtergelaten in een hut om daar vervolgens van de namiddag tot de volgende morgen opgesloten te zitten. Het doel: beren op de foto vastleggen. Hij had daarbij het geluk dat er ook een team van National Geographic bijzat, die het eetgedrag van de beren bestudeerde. Voor hen werden aangereden eland en rendier voor de hut gelegd en daardoor kwamen er 's nachts zo'n zes beren langs. Dammis: 'IJskoud 's nachts in zo'n hut, maar je doet het toch. Ze noemen dat passie.'

Meer berichten




Shopbox