Logo woerdensecourant.nl


De februaristaking van 1941. Foto: IAmsterdam.com
De februaristaking van 1941. Foto: IAmsterdam.com (Foto: iamsterdam.com)

Drie stakingen in Tweede Wereldoorlog

Een lezing door Ad van Liempt

De eerste keer dat arbeiders massaal het werk neerlegden was de Februaristaking van eind februari 1941. Ruim twee jaar later brak de april-mei staking uit en in september 1944 brak de spoorwegstaking uit. Waarom werd er gestaakt, wat hadden deze stakingen gemeen en waarin verschilden ze?

Harmelen - Iedereen is van harte welkom op dinsdag 5 juni in Het Trefpunt, Iepenlaan 2 te Harmelen. Aanvang 20.00 uur. De toegang is gratis en aanmelden is niet nodig.

Februaristaking

De eerste keer dat arbeiders massaal het werk neerlegden was de Februaristaking van eind februari 1941. Het was vooral een protest tegen het oppakken van vierhonderd joodse Amsterdammers in een periode dat de maatschappelijke onrust in de hoofdstad snel groeide. De staking werd hard neergeslagen. Behalve in Amsterdam staakten ook arbeiders in een aantal steden in de omgeving, zoals Haarlem, Zaandam, Hilversum en… Utrecht.
Over die laatste actie is weinig bekend. Ad van Liempt zal er enige details over vertellen.

April-mei staking

Ruim twee jaar later brak de april-mei staking uit, eind april, begin mei 1943.
Aanleiding was het besluit van de bezetter om honderdduizenden Nederlandse mannen, die in 1940 gedemobiliseerd waren, terug te roepen in krijgsgevangenschap om ze in Duitsland te werk te stellen. De staking was massaal en bestreek het hele land, behalve de grote steden in het westen. Het antwoord van de bezetter was meedogenloos, er vielen rond de 175 doden onder stakers en omstanders.
Spoorwegstaking
In september 1944 brak de spoorwegstaking uit, waartoe werd opgeroepen door de Nederlandse regering in Londen, toen de geallieerden de operatie Market Garden inzetten. Het was de bedoeling dat de staking ertoe zou bijdragen dat de oorlog snel afgelopen zou zijn, maar dat was niet het geval. De treinen hebben acht maanden niet gereden.

In zijn lezing, goed passend in het Jaar van het Verzet, gaat Ad van Liempt dieper in op het wezen van staken in oorlogstijd en persoonlijke ervaringen van stakers behandelen.

Over de spreker

Ad van Liempt (1949) werkte bijna veertien jaar in de regionale dagbladjournalistiek voor hij overstapte naar de televisie. Hij had leidinggevende functies bij het NOS-Journaal, Studio Sport, NOS-Laat en NOVA. In 2000 was hij medeoprichter en eerste eindredacteur van geschiedenisprogramma Andere Tijden. Later werd hij chef van de afdeling geschiedenis van NPS/VPRO. In 2014 was hij curator van tentoonstelling 'Tweede Wereldoorlog in 100 voorwerpen'.

reageer als eerste
Meer berichten

Shopbox