Logo woerdensecourant.nl


Foto:

Crowdfundingsactie restauratie 'Het beleg van Woerden'

Crowdfundingsactie restauratie 'Het beleg van Woerden'

In de collectie van Stadsmuseum Woerden zit een uniek schilderij dat de belegering van Woerden in 1575/76 verbeeldt. 'Het beleg van Woerden' is in slechte staat, maar speciaal voor de 'Maand van de Geschiedenis' komt het uit het depot. De hele maand oktober is het te zien in de hal van het museum. Tegelijkertijd loopt een crowdfundingsactie om geld bijeen te brengen voor de nodige restauratie.

Restauratie

Het schilderij werd ruim vierhonderd jaar geleden gemaakt door een onbekende schilder ter nagedachtenis aan de belegering van Woerden tijdens de Tachtigjarige Oorlog. De Maand van de Geschiedenis met het thema opstand, is een goede aanleiding om dit bijzondere schilderij te tonen. Twee restauratoren hebben het schilderij onderzocht en elk een inschatting gemaakt van de benodigde maatregelen om het werk te restaureren. Inmiddels is duidelijk dat hier honderden uren vakwerk in gaat zitten! Deze restauratie gaat € 22.000,- kosten. Stadsmuseum Woerden doet een bijdrage van € 5.000,- en heeft hulp nodig om de rest van de restauratie te kunnen betalen. Zeker met het oog op het naderende jubileumjaar 2022 (650 jaar stadsrechten) zou het fantastisch zijn als dit werk binnenkort weer toonbaar is voor toekomstige generaties.

Beleg

De belegering van Woerden door Spaanse soldaten begon op 8 september 1575. De Spanjaarden probeerden de stad van de buitenwereld af te sluiten door de toegangswegen te controleren en de stad uit te hongeren. Omdat Woerden het beleg had zien aankomen, waren de dijken al doorgebroken en landerijen onder water gezet (inundaties). Ook waren soldaten ingekwartierd en voedselvoorraden ingeslagen.

Schilderij

In het schilderij zien we Woerden vanuit het noordnoordoosten De lichtblauwe kleur geeft de inundaties weer. Omdat de Spaanse soldaten de stad niet konden naderen, wierpen zij schansen op. De Woerdenaren wierpen zelf echter ook een schans op (de Woerdenschans) die ze wisten te behouden. Deze werd gebruikt als uitvalsbasis voor tochten naar Gouda om voedsel- en krijgsvoorraden aan te voeren. Hierdoor leden de inwoners nauwelijks gebrek. In augustus 1576 begonnen Spaanse troepen in Brabant en Vlaanderen te muiten. Omdat de om Woerden gelegerde soldaten daar nodig waren, vertrokken zij op 24 augustus. Woerden was weer vrij.

Meer informatie is te vinden op: http://www.stadsmuseumwoerden.nl/nieuws/crowdfundingsactie-voor-restauratie-van-het-beleg-van-woerden

===

Kunstvertelling

WOERDENS BELEG ANNO 1575

Door G.J.T. de Wrede

Wat is er te zien?

Binnen de houten lijst van de schildering zie je vanuit een soort vogelvluchtperspectief land, lucht, water, bebouwing, mensen en dieren. Zowel op de lijst als in het beeldvlak staat tekst. Dit is het schilderij van een onbekende kunstenaar dat als titel "Het beleg van Woerden" kreeg. De stad wordt, tijdens de 80 jarige oorlog (1568 – 1648), belegerd door Spaanse troepen. Zelfs de acties van soldaten zijn voor ons navolgbaar. Op de vijandelijke schansen, die de stad omsingeld houden, wapperen witte vlaggen met een rood diagonaal kruis. Boven de stadsmuren van Woerden steekt de Petruskerk boven alles uit.

Materiaal en techniek

Qua kleur overheersen de groene en blauwe tinten. Licht en schaduw zorgen voor kleurnuances. Tijdens zijn werkproces heeft de schilder gebruik gemaakt van verschillende beeldelementen. In de compositie benadrukt hij vooral zaken als richting, vlak en (kleur) toon. De schildering werd op een zestal samengevoegde houten paneeltjes gemaakt. Door de latere restauraties is het lastig om iets over zijn schildertechniek te vertellen. Immers, wat is nog origineel en wat is later toegevoegd? Je kunt zien dat hij als 'verteller' van een 'beeldverhaal' vrij gedetailleerd te werk is gegaan. Perspectivisch gezien is de voorstelling niet correct. Maar de perspectiefleer was in die dagen in onze streken ook nog niet algemeen bekend. De toegevoegde plaatsnamen dienden vooral om de voorstelling te verduidelijken.

Historische betekenis

Kijkend vanuit het vakgebied van de (kunst) historicus weten wij het volgende. De tachtigjarige oorlog is al sinds 1568 gaande. In 1572 had Woerden de kant van Willem van Oranje gekozen. Pas in 1575 krijgt echter ook de Hollands-Utrechtse grensstreek te maken met krijgsgewoel. Nadat omliggende steden als Oudewater en Schoonhoven hardhandig weer onder de katholieke heerschappij van de Spaanse koning Philips II waren teruggebracht, wordt daarna Woerden belegerd. Het beleg dat op 8 september 1575 was begonnen zou bijna een jaar duren. Dat Godsdienst binnen de vrijheidsstrijd een grote rol speelde blijkt wel uit de tekst op de lijst. Deze verwijst naar een psalm waarin wordt vermeld dat als de Heer de stad niet bewaakt de wachter vergeefs zijn ronde doet. Het vele water rond de stad is het gevolg van inundatie. Dit is het opzettelijk onder water zetten van een gebied om de vijand te hinderen.

Toelichting

Dit schilderij staat voor een gebeurtenis uit onze Vaderlandse geschiedenis. Tegelijkertijd heeft het qua sfeer onmiskenbaar de uitstraling van het Groene Hart. Immers, de schilder koos kleuren die duidelijk geïnspireerd zijn op het kleurenpalet van water, weilanden, en wolkenluchten. Het zou mij niet verbazen als het wisselend licht, veroorzaakt door het samenspel van zon en wind, hem stiekem veel meer heeft aangesproken dan het krijgsgeweld.

Beeldrechten:

De gebruikte afbeeldingen zijn afkomstig uit het publieke domein en/of behoren toe aan de vaste collectie van Stadsmuseum Woerden

Meer berichten




Shopbox