Sanne Telgenkamp en Jan Veenboer bij het beeld Drukkers in verzet op het Kerkplein te Woerden.
Sanne Telgenkamp en Jan Veenboer bij het beeld Drukkers in verzet op het Kerkplein te Woerden. (Foto: )

Beeld van de maand mei: Drukkers in verzet van Taeke de Jong

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden de broers Jan en Gerrit Vergeer een kleine drukkerij waar illegale kranten werden gedrukt. Toen Sicherheitsdienst dat ontdekte werd eerst de Amsterdamse verzetsgroep De Vrije Kunstenaar gearresteerd en daarna was de drukkerij in Woerden aan de beurt. In de nacht van 8 juni 1944 werden de broers opgepakt, omdat hier onder andere een krant van De Vrije Kunstenaar was gevonden. Ze werden op transport gezet naar kamp Sieburg. In januari 1945 overleden zij aan vlektyfus.

Woerden - Het beeld van de maand mei heet Drukkers in Verzet. Het is gemaakt door Taeke de Jong ter nagedachtenis aan de broeders Vergeer. Het kunstwerk bestaat uit een drie kleurige granieten sokkel van een meter hoog in de kleuren rood wit en blauw, dat voor de Nederlandse vlag staat. Het beeld zelf bestaat uit twee kleine figuurtjes (40 x 30 cm) bovenop twee gebogen rechthoeken, die een krant moeten voorstellen. Op deze krant staat: "Gebr. Jan & Gerrit Vergeer Drukkers in Verzet". Op het onderste deel: "Hier recht tegenover aan de hoge woerd lag hun drukkerij "De Rijnstroom". 's Nachts drukten zij illegale bladen. Op een juninacht in 1944 pakten de Duitsers hen op. Veroordeeld tot tuchtstraf, belandden zij in kamp Sieburg en stierven er in januari 1945 aan vlektyfus kort na elkaar". De twee figuren op de krant staan voor de gebroeders Vergeer. Ze zijn afgebeeld zonder kleren om hun zware en kwetsbare tijd in het kamp te benadrukken. De linker figuur heeft een zethaak vast en de rechter figuur kijkt de net gedrukte krant na.

Het beeld staat op het Kerkplein in Woerden, tegenover de voormalige drukkerij van de broeders Vergeer. Voordat dit beeld tot stand kwam werd er een kleinere versie geplaatst om sponsors te enthousiasmeren. Zes weken voor de onthulling werd er nog een oproep gedaan voor financiële steun. Bij de verbouwing van het kerkplein is het beeld verplaatst: er kwam namelijk een trapje waar dit beeld uiteindelijk op is gezet.

Het kunstwerk is op 4 mei 1996 onthuld door mevrouw Lander-Riemersma, wethouder van Cultuur. Nabestaanden van de familie Vergeer waren hierbij aanwezig. De heer Peter Schrijver van de stichting Herdenking Gevallenen verwees in zijn toespraak naar de essentie van het beeld en zei "dat enkel degene die onvrijheid hebben gekend de waarde van vrijheid kennen". Het grootste gevaar was volgens Schrijver, dat vrijheid als vanzelfsprekend wordt ervaren. Hoe verder we van de Tweede Wereldoorlog vandaan zijn, des te vanzelfsprekender wordt deze vrijheid. Het blijft belangrijk dat de bevolking stil staat bij wat er gebeurd is in die vijf donkere jaren. Vooral onder de jongeren, die er het verst vanaf staan.

Jan Veenboer is een van de initiatiefnemers die ervoor hebben gezorgd dat het beeld er is gekomen. De keuze voor Taeke de Jong als kunstenaar was snel gemaakt vanwege zijn grote bekendheid en betekenis voor Woerden. Veenboer is erg blij dat het beeld precies zo is geworden zoals de initiatiefnemers zich destijds hadden voorgesteld.

Ook is hij het eens met de keuze van de plek waar het beeld staat. Wel krijgt het kunstwerk volgens hem veel minder aandacht dan het verdiend. Het is begrijpelijk dat op 4 mei niet alle herdenkingsmonumenten evenveel aandacht krijgen en wat hem betreft kan Drukkers in verzet ook op een andere datum worden herdacht. 24 Januari, de sterfdag van Gerrit Vergeer, zou een goede optie zijn. Veenboer wil heel graag in overleg met scholen om samen tot een plan te komen voor een jaarlijkse herdenking. Hij is het absoluut over eens dat het van belang is dat de jeugd weet wat er met deze dappere mannen is gebeurd.

Meer berichten