Sanne Telgenkamp van Stadsmuseum Woerden bij De Hooihopper. Dit was de eerste opdracht van kunstenaar André Pielage. Wellicht dat hij daarom veelvuldig bij de plaatsing betrokken is geweest.
Sanne Telgenkamp van Stadsmuseum Woerden bij De Hooihopper. Dit was de eerste opdracht van kunstenaar André Pielage. Wellicht dat hij daarom veelvuldig bij de plaatsing betrokken is geweest. (Foto: )

Beeld van de maand juli: De Hooihopper

Woerden - Het grote monumentale kunstwerk dat bij de begraafplaats Rijnhof staat heeft als titel ‘De Hooiopper’. Tijdens een bezoek aan de begraafplaats of een fietstocht door de omgeving is het zeker de moeite waard om dit kunstwerk in alle rust te bekijken. Maar wat is een hooiopper nu eigenlijk?

Hooi is gemaaid, geknipt en gedroogd gras en opper is de benaming voor hopen hooi. Als er een overschot aan hooi was en het niet kon worden opgeslagen in de boerderij werd er een hooiopper gebouwd. In de meest simpele vorm is het één paal of roede die in de grond staat met daarbovenop een dakje. Deze vorm komt over het algemeen voor in Gelderland. Op de Veluwe en rond het Utrechtse plassengebied zie je verschillende varianten, soms met zes roedes. Dan zijn er ook nog hooioppers die een zogenoemde tasvloer, een houten zoldertje hebben. En een aan de boerderij aangebouwde hooiopper noemt men een schuurberg.

Hooioppers hebben al een zeer lange traditie, dat is te zien op oude schilderijen waar ze in het landschap of bij een boerenhoeve staan. Tegenwoordig gebruikt men andere technieken om hooi te bewaren en hoewel er inmiddels veel minder hooioppers voorkomen dan vroeger, zijn er gelukkig een aantal gered voor de sloop. Door ze aan te merken als monument is er een grote kans dat deze bijzondere vorm van landschapsarchitectuur voor de toekomst behouden blijft.

Het kunstwerk aan de Geestdorpweg in Woerden is een geabstraheerde hooiopper. Het is gemaakt door André Pielage, een kunstenaar die voornamelijk installaties en sculpturen in de openbare ruimte maakt.

Het kunstwerk is vrij simpel en laat direct zien wat het voorstelt. Het metalen object is wel tien meter hoog en vertoont de typische combinatie van monumentale en ijle delicate vormen. Het grijzige metaal kleurt subtiel mee met de atmosfeer, de weersomstandigheden en het licht. Bij het ontwerpen van het kunstwerk heeft de kunstenaar gekeken naar de hooioppers in de omgeving van Woerden. Veel van deze waren zeshoekige hooikappen met drie poten, maar André ontwierp een vierhoekig model met vier poten; een vereenvoudigde vorm naar een vierkant grondoppervlak.

Waarom een hooiopper bij een begraafplaats? Beiden staan symbool voor een deel van de levenscyclus: zaaien, oogsten, en het drogen van het ‘dode’ gras om verwerkt te worden tot veevoer. De hooihopper heeft in deze cyclus een belangrijke taak. Volgens de kunstenaar verwijst de hooiopper ook terug naar oude culturen en kan er gezien de vorm van het dak een relatie gelegd worden met de Egyptisch piramides waar de doden werden begraven.

De begraafplaats ligt tussen de landerijen, een mooie en stille plek in Woerden. Het transparante kunstwerk heeft ook iets rustgevends en past daarom heel goed in deze omgeving. Het grasperkje om het beeld heen is gemaaid, maar onder het vierkante grondoppervlak moet het gras langer zijn zodat het lijkt alsof er hooi ligt.

Het beeld werd geplaatst ter gelegenheid van een uitbreiding van de begraafplaats. Men wilde een deel van de ruimte bestemmen voor een kunstwerk. De gemeente Woerden en het CKB Utrecht kwamen met een schetsopdracht en drie kunstenaars werden uitgenodigd om met concrete ideeën te komen. Het idee van André Pielage werd uiteindelijk gekozen.

De Hooihopper
Het beeld van de maand juli is De Hooiopper, in 2006 geplaatst aan de Geestdorpweg, bij begraafplaats Rijnhof in Woerden. Het beeld is gemaakt door kunstenaar André Pielage (1975). Hij heeft gestudeerd in Amsterdam en woont en werkt nu al vele jaren in Rotterdam. Zijn werk kenmerkt zich door een paradoxale combinatie van monumentale en delicate vormen.

Kunst in de openbare ruimte
Het KIOR-team van het Stadsmuseum Woerden beheert circa vijftig kunstwerken in de openbare ruimte van Woerden, Harmelen, Zegveld en Kamerik. Iedere maand wordt een van de werken onder de aandacht gebracht. In de maand juli is dat De Hooiopper.

door Sanne Telgenkamp

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden