Lezing over de Stichtse Landbrief in Woerden

Woerden - Historicus Renger de Bruin houdt op woensdag 27 mei in Kapel Weddesteyn in Woerden een lezing over de Stichtse Landbrief, een van de vroegste documenten waarin de grondslagen van onze democratie zijn vastgelegd.

Vorig jaar herdacht de provincie Utrecht de 650ste verjaardag van een bijzonder moment in de geschiedenis van de democratie. Op 17 mei 1375 vaardigde de Utrechtse bisschop Arnold van Horne de Stichtse Landbrief uit. In dit document legde hij samen met vertegenwoordigers van de bevolking afspraken vast over samenwerking en inspraak.

Standenvertegenwoordigingen

De vertegenwoordigers van de drie standen - geestelijken, ridders en steden - vormden de Staten van het Nedersticht, de directe voorlopers van de huidige Provinciale Staten van Utrecht. Zulke standenvertegenwoordigingen worden beschouwd als de oorsprong van onze moderne democratie.

De Stichtse Landbrief staat daarmee in een rij met andere historische documenten, zoals de Engelse Magna Charta. Toch is de weg naar de hedendaagse democratie allesbehalve rechtlijnig. Vorsten als Filips II en Lodewijk XIV probeerden de invloed van onderaf te beknotten, maar hun beleid stuitte op verzet en droeg juist bij aan verdere democratische ontwikkeling.

Renger de Bruin schreef op verzoek van de provincie Utrecht een boek over de ontwikkeling van het provinciebestuur, van de Stichtse Landbrief tot de bestuursvorm van vandaag. Hij beschrijft hoe provinciebestuurders door de eeuwen heen zorg droegen voor waterbeheer, wegenaanleg, woningbouw en natuurbeheer. Ook de omgang met de wolf komt aan bod: van een wolvenjacht in de zestiende eeuw tot recente maatregelen op de Utrechtse Heuvelrug.

Grensgebied

Het boek besteedt daarnaast aandacht aan de huidige gemeente Woerden, die tijdens een groot deel van de beschreven periode grotendeels bij (Zuid-)Holland hoorde, maar gedeeltelijk ook bij Utrecht. Pas sinds 1989 maakt dit gebied weer volledig deel uit van de provincie Utrecht. In de lezing krijgt de geschiedenis van dit grensgebied ruim aandacht.

De Bruin (1956) studeerde geschiedenis aan de Universiteit Utrecht en promoveerde daar in 1986. Hij was als docent en onderzoeker verbonden aan de universiteiten van Utrecht, Leiden en Greifswald, en werd in 1994 conservator stadsgeschiedenis bij het Centraal Museum Utrecht. Die functie combineerde hij enige tijd met een hoogleraarschap Utrecht Studies. Sinds 2017 is hij verbonden aan de Universiteit Utrecht voor een onderzoeksproject.

Het boek is tijdens de lezing verkrijgbaar bij de boekentafel. De lezing zelf begint 20.00 uur en is gratis bij te wonen.