‘Woerden moet zich geen bouwtaak op laten leggen’

HARMELEN • ‘Waardeloos en ridicuul’, zo typeren Paul Kwakkenbos en Henk Brandenburg van stichting De Groene Buffer het plan van een tweetal projectontwikkelaars om in polder Bijleveld 1.900 woningen te bouwen.

“Wij zijn niet tegen bouwen”, benadrukt Kwakkenbos van de stichting direct al aan het begin van het gesprek. “Er is sprake van woningnood in Nederland, maar binnenstedelijk heb je genoeg locaties om huizen op te bouwen. Alleen al in Harmelen kan ik er zo zes à zeven aanwijzen. Je hoeft het open landschap van het Groene Hart helemaal niet op te offeren voor nieuwbouw. Maar je moet wel meer je best doen op die binnenstedelijke locaties.”

Bewaker
Waar het plan vandaan komt? Kwakkenbos heeft wel een vermoeden. Daarvoor gaat hij terug naar het verleden, naar 2001 toen Harmelen net bij de gemeente Woerden was gevoegd. Al snel daarna kwam het buitengebied rond het dorp in beeld als plek voor grootschalige nieuwbouw. “18.000 woningen wilden ze hier bouwen, maar mede door de inzet van De Groene Buffer - als ‘bewaker’ van het open landschap - ging er een streep door. De Tweede Kamer verbood uiteindelijk het om de grenzen van het Groene Hart over te gaan.” 

Maar veel bestuurders in het Groene Hart willen die grenzen juist nu schrappen, om het sterk oplopende woningtekort tegen te gaan. Brandenburg vindt dat kortzichtig en veel te makkelijk. “Er is de komende jaren nog genoeg ruimte om binnen de kernen te bouwen. Als je nu woningbouw toestaat buiten de kernen is het hek van de dam. Dat betekent het einde van het Groene Hart zoals we dat kennen. Iets waar we later spijt van krijgen. Woerden zou, als zelfverklaarde hoofdstad van het Groene Hart, dat open landschap ook veel meer moeten verdedigen. Het is prachtig en uniek; laten we het zo houden. En dat kan!”

Rijnenburg
Het is wel lastig met een opdringerige buur als Utrecht. De snelst groeiende stad van Nederland kijkt steeds vaker over de eigen gemeentegrenzen heen, naar locaties om verder te groeien. Polder Bijleveld, grondgebied van Woerden, vormt nu nog een groene buffer tussen Harmelen en de Utrechtse wijk Veldhuizen. Dat moet wat Kwakkenbos betreft zo blijven. Utrecht heeft immers genoeg eigen grond om op te bouwen. “Jaren geleden is polder Rijnenburg overgegaan van Nieuwegein naar Utrecht en aangewezen als plek voor de bouw van 22.000 woningen. En wat doet Utrecht met die grond? Die wil er windmolens op plaatsen en zonnevelden aanleggen. Vervolgens kijken ze deze kant op om woningen te bouwen. Val Woerden daar niet mee lastig!”

Aantasting
Brandenburg voorziet een belangrijke rol voor de Woerdense gemeenteraad de komende jaren. Alleen die kan aantasting van het open landschap in de gemeente Woerden voorkomen. “Ik verwacht dat ze via de U10 en U16 (netwerkorganisaties waarin Utrechtse gemeenten overleggen over grensoverschrijdende onderwerpen, red.) de druk vanuit de regio op gaan voeren. Maar Woerden moet zich geen bouwtaak op laten leggen, dat is nergens voor nodig. Woerden moet alleen bouwen voor de eigen woningbehoefte.”