Onderzoek naar SyntusFlex in Woerden: ‘Stem kritische reiziger is belangrijk’

WOERDEN • Jasper Jonkers (23) doet voor zijn scriptie onderzoek naar SyntusFlex in Woerden. Om na te gaan hoe de ‘flexbus’ wordt gewaardeerd, wil hij een enquête verspreiden onder inwoners van twee wijken.

• Wat voor studie volg je en waar gaat je scriptie precies over?
 
‘Mijn scriptie schrijf ik voor de master Urban and Regional Mobility (Stads- en Plattelandsmobiliteit ) aan de Radboud Universiteit. De scriptie gaat over stadsvervoer in kleinere steden. Daar is veel vraag naar openbaar vervoer richting de grote stad, maar weinig naar openbaar vervoer binnen de stad. Ik kijk dus naar dat lokale openbaar vervoer, en hoe je daar zo veel mogelijk mensen toch een enigszins redelijke verbinding kan bieden. Daarbij vergelijk ik een stadsbus met vaste lijnen met een flexibele stadsbus. Beide hebben voordelen en nadelen. Zo moet je een flexibele bus reserveren, wat moeilijker is in het gebruik, maar kan die bus daardoor ook op meer plekken in de stad komen. Mijn doel is om te achterhalen wat voor de gebruiker het belangrijkst is, en of dat van plek tot plek verschilt.’

• Hoe kwam je op het idee om voor je scriptie SyntusFlex te vergelijken met een vaste lijndienst in Weert?

‘Zelf kom ik uit Vleuten, en ik rij als vrijwilliger voor een buurtbus in Woerden. Daardoor heb ik best wat meegekregen van de komst van SyntusFlex. Wat het extra interessant maakt, is dat Woerden een van de weinige plekken is waar de flexbus de hele dag door in iedere wijk rijdt. Het is dus eigenlijk één van de beste voorbeelden. Weert heb ik gekozen omdat het ongeveer even groot is als Woerden. Ook de afstanden naar het station zijn vergelijkbaar. En natuurlijk omdat er een stadsbus met alleen vaste lijnen rijdt, dat zie je niet zo veel meer in kleinere steden.’

• Je gaat een enquête verspreiden onder bewoners van de wijken Molenvliet-West en Snel en Polanen. Waarom specifiek in deze twee wijken?

‘Om een goed en helder onderscheid te kunnen maken tussen de voor- en nadelen van SyntusFlex heb ik gekozen voor de twee uitersten. In Molenvliet-West kwam de vaste bus vroeger ieder kwartier, nu komt er buiten de spits helemaal geen vaste lijnbus meer. In Snel en Polanen was de vaste lijnbus juist al in 2010 opgeheven, SyntusFlex komt daar wel weer. Ook in Weert heb ik twee uitersten gekozen: de wijk waar de vaste bus het vaakst komt en een wijk waar die een paar jaar terug opgeheven is.’

• Over SyntusFlex: hoe lang bestaat deze vorm van ov al en waarom is het ooit ingevoerd?

‘SyntusFlex werd ingevoerd in 2018, aanvankelijk alleen ‘s avonds ter vervanging van de stadsbussen. Vanaf 2019 ging SyntusFlex de hele dag door rijden, en ook op plekken waar de vaste stadsbus niet kwam. Dit werd met name gedaan om kosten te besparen: de stadsbus werd slecht gebruikt en hoefde door SyntusFlex minder vaak te rijden. Toen de reizigersaantallen door corona nóg verder terugliepen, verdween de stadsbus buiten de spits helemaal en werd SyntusFlex de basis.’

• Deelnemers kunnen via je enquête hun ervaringen doorgeven. Ben je niet bang dat alleen kritische reizigers (lees ontevreden passagiers) je vragen zullen beantwoorden?

‘Ik hoop dat iedereen de enquête invult, van kritische reizigers tot positieve reizigers, en van mensen die dagelijks de bus nemen tot zij die dat een paar keer per jaar doen. De stem van kritische reizigers is belangrijk: zij zullen ook belang hechten aan het openbaar vervoer. Maar ik hoop ook dat mensen die positief zijn, of misschien het ov helemaal niet gebruiken de enquête invullen, want het onderzoek is pas echt geslaagd als het lukt om álle perspectieven terug te zien. Om de kans daarop zo groot mogelijk te maken, heb ik dus gekozen voor die twee uitersten: de wijken waar mensen op papier de meeste nadelen ervaren en de wijken waar de voordelen relatief het grootst zijn. Maar dat is ook maar op papier natuurlijk: ik hoor vooral heel graag wat de mensen vinden in de praktijk.’

• Waar kunnen bewoners de enquête vinden?

‘De enquête is te vinden op jasperjonkerscom.wordpress.com. De enquête zelf is met een professionele site gemaakt, dat kan gelukkig via de universiteit, daardoor is die als het goed is makkelijk in te vullen.’

• Je maakt je scriptie uiteraard voor je studie, maar ben je ook van plan om ‘m beschikbaar te stellen aan de vervoerders?

‘Jazeker! Ik heb al contact gehad met Syntus Utrecht om van hen meer inzicht te krijgen in SyntusFlex, en ik heb ook binnenkort een afspraak met Arriva, de vervoerder in Weert. Ook voor vervoerders zijn dit soort onderzoeken interessant. Zij moeten natuurlijk naar het financiële plaatje kijken, maar moeten soms ook de afweging maken: kiezen we voor hetzelfde geld voor een flexibele bus in alle wijken, of een vaste bus in de wijken met de meeste vraag. Dat dilemma speelt in heel veel kleine steden. En alle extra inzichten helpen.’