Blauwgrasland kleurt de Nieuwkoopse Plassen blauw

Regio - Het is voorjaar in de Nieuwkoopse Plassen, en dat is te zien. De zeldzame blauwgraslanden komen in bloei.

Tot en met juli kleuren bijzondere planten als klokjesgentiaan, blauwe zegge en brede orchis het landschap in een typische lichtblauwe tint. Het grasland wemelt van leven: insecten zoemen van bloem naar bloem en vogels laten zich horen en zien. Natuurmonumenten nodigt iedereen uit om dit zeldzame stukje natuur zelf te komen beleven.

Bijna nergens anders te zien

"Blauwgrasland laat in het voorjaar zien hoe rijk en levendig het kan zijn", zegt boswachter Juriaan van Leeuwen van Natuurmonumenten. "Je ziet hier natuur die je bijna nergens anders meer tegenkomt. Blauwgrasland behoort tot de meest soortenrijke graslanden van Nederland, maar is ook één van de meest kwetsbare."

Wandelaars, natuurliefhebbers en fotografen zijn welkom in het gebied - uiteraard met respect voor de natuur. Blijf op de paden en geef broedende vogels de rust die zij nodig hebben. Goede plekken om te genieten van de blauwgraslanden zijn het uitzichtpunt De Bovenlanden bij Woerdense Verlaat, de Hollandsekade vanaf werkschuur De Kievit richting Lusthof de Haeck, en het wandelpad langs de blauwgraslanden van Staatsbosbeheer in de Meije.

Een landschap met een rijke geschiedenis

Blauwgrasland ontstaat op natte, voedselarme bodems met schoon water - de lichtblauwgroene gloed in het gras gaf het landschap zijn naam. Naast de kenmerkende planten profiteren ook veel insecten van deze rijke omgeving.

Toch is blauwgrasland in Nederland zeldzaam geworden. Schoon water en voedselarme omstandigheden zijn steeds schaarser. "Dit landschap verdwijnt als je het niet actief beschermt", zegt Van Leeuwen. "Blauwgrasland laat zien hoe schoon water, natuur en bewuste keuzes met elkaar verbonden zijn."

Herstel vraagt om ingrijpen

Natuurmonumenten en de provincie Zuid-Holland werken al jaren samen aan het herstel van blauwgrasland. In de Bovenlanden bij Woerdense Verlaat en in de Meijegraslanden is het watersysteem aangepast en is op geschikte plekken de voedselrijke bovenlaag van de bodem verwijderd - een techniek die ‘plaggen’ wordt genoemd.

"Maaien en het afvoeren van gras is belangrijk, maar hier niet genoeg", legt Van Leeuwen uit. "In de bodem is door de jaren heen een voedselrijke laag ontstaan. Zolang die blijft liggen, krijgen bijzondere planten geen kans om terug te komen." Gewone grassen en kruiden nemen dan de overhand en verdringen de typische blauwgraslandsoorten.

"Dat klinkt ingrijpend, maar soms is dit de enige manier om het gebied echt een nieuwe start te geven. En het werkt. We zien zeldzame planten stap voor stap terugkomen."