Leerkrachten op banners en abri’s: zichtbare erkenning voor onderwijsprofessionals in Woerden

Woerden - Deze week komen Woerdense leerkrachten zichzelf tegen op allerlei billboards in de stad. Op deze manier maken alle scholen in Woerden hun waardering voor hun werk zichtbaar, zodat ze erkenning krijgen van alle Woerdenaren. Ook krijgen alle leerkrachten nog een toepasselijk presentjes. Leerkrachten Ilonka Luhumila van basisschool De Molenwiek en Wessel de Wilde van het Minkema College vertellen over hun dagelijks werk.

De actieweek is in het kader van de landelijke Dag van de Leerkracht op 5 oktober. Marjan Tomassen, bestuursvoorzitter van SPCO Groene Hart, een stichting voor dertien scholen voor basisonderwijs in Woerden en omgeving, legt uit waarom sinds vorig jaar het een actie is van alle Woerdense scholen. “Wij deden al op al onze scholen mee aan de dag, om de leerkrachten in het zonnetje te zetten. Dat deden we met een leuke attentie en een persoonlijke boodschap. De erkenning die we daarmee gaven, bleef vooral zichtbaar binnen de school. Vorig jaar hebben we voor het eerst met alle scholen en de gemeente samengewerkt om de erkenning in de straten zichtbaar te maken. We willen namelijk dat iedereen ziet hoe belangrijk het vak van leerkracht is en dat het veel meer is dan het overbrengen van de leerstof. Het vak is veranderd en is veel omvattend geworden.”

Doorgaande leerlijn

Daar kan Ilonka Luhulima (59) over meepraten. Ze is al veertig jaar lerares op basisschool De Molenwiek. “Ik ben begonnen als kleuterjuf en heb daarvoor de KLOS opleiding gedaan, die toen de speciale kleuteropleiding was. Er wordt vaak gedacht dat je met kleuters alleen maar een beetje speelt. Maar het is spelenderwijs leren, met leerdoelen als kennis van materialen en leren van vaardigheden. Sinds de kleuterschool en lagere school is samengevoegd in de basisschool is er een duidelijkere doorgaande leerlijn ontstaan. Het is nu ook gebruikelijk dat je aan verschillende groepen lesgeeft. Ik heb in de loop van de jaren aan alle groepen les gegeven. Iedere individuele leerling wordt door de jaren heen gevolgd. De overdracht van de ene leerkracht in het ene jaar naar de leerkracht in het volgende jaar is belangrijk, dat merk ik ook bij mijn werkzaamheden als intern begeleider.” 

Ilonka Luhumila (links) en Wessel de Wilde (rechts) bij het Minkema College. - Bert van den Hoogen

Ze merkt ook dat er tegenwoordig veel op het bordje van de leerkracht wordt gelegd. “Denk aan burgerschap, sociale vaardigheden en maatschappelijke thema’s. Daarbij wordt wel eens gedacht dat we opvoedtaken van ouders overnemen. De lesstof is ook veranderd. Vroeger ging het om kennis als rekenen, taal en geschiedenis. Nu leren ze op jonge leeftijd bijvoorbeeld al presenteren. In groep 1 en 2 leren ze al woordjes Engels. Het is meer de totale vorming van het individuele kind. Het onderwijs is ook individueler geworden. De doorgaande leerlijn verloopt voor iedere leerling anders. Het ene kind gaat sneller dan de ander en kan een ander niveau aan. Bij het aanbod wordt rekening gehouden met verschillende niveaugroepen. Ze leren ook om door te zetten als de lesstof moeilijk is. Zo groeien ze binnen hun eigen mogelijkheden. Op het rapport staan nu niet alleen maar cijfers, maar ook opmerkingen, onder andere over het leerproces.”

Leerling aan zetten

Wessel de Wilde (24) is nog niet zo lang docent biologie op het Minkema College. Hoewel dit voortgezet onderwijs is, ziet hij veel overeenkomsten met het werk van Ilonka. “Ik wil iedere leerling het gevoel geven dat ze gezien worden. Toen ik als leerkracht begon, merkte ik dat daar veel meer bij komt kijken dan de lesstof overbrengen binnen dat ene lesuur. Ik heb verspreid over meerdere klassen nu 86 leerlingen die ik bij moet houden.” 

Wat jij dagelijks doet, zou ik echt niet kunnen

Naast het voorbereiden van de lessen en het bijhouden van de vorderingen per leerling, moet hij ook een methode vinden om het vak voor leerlingen interessant te maken. “Ik moet op zoveel dingen letten. Alleen al de manier waarop je een leerling corrigeert verschilt per leerling. Ik wil de leerling aan kunnen zetten. Het is iets anders dan de les leuk maken. Het moet interessant zijn en de leerling op de juiste manier raken. Ik vraag mijzelf vaak af wat leerlingen zouden doen als ik ze de vrije keuze geef of ze naar mijn les willen komen of liever buiten spelen. Daarvoor hebben leerkrachten een heel assortiment om te motiveren.” Ilonka: “Dat maakt het vak ook zo veelomvattend. Elke klas is anders en elke dag is anders.”

Ook buiten de lessen

Zelf heeft hij dat als leerling op het Minkema College gehad met de docent biologie. “Ik vond hem een toffe kerel. Maar eigenlijk waren alle leraren biologie goed, waardoor ik biologie ben gaan studeren. Ik heb tot en met 2019 op deze school gezeten. Alle leerkrachten hier op de Minkema vind ik goed in hun vak. Daarom ben ik hier weer teruggekomen. Na mijn studie biologie heb ik twee jaar gewerkt bij een bedrijf dat moeilijk lerende kinderen begeleidde. Zo ben ik in de richting van het onderwijs gekomen. Toen ik een jaar geleden de lerarenopleiding ging volgen, heb ik meteen hier gesolliciteerd. Hier leer ik hoe belangrijk de school in brede zin voor de leerlingen is. Ik ben ook de docent buiten de lessen.”

Cruciaal beroep

Marjan Tomassen benadrukt dat het vak ook veelomvattender is geworden doordat de maatschappij is veranderd en daardoor meer aanzien verdient. “In algemene zin was het aanzien enkele jaren geleden minder, maar dat is de laatste jaren goed rechtgetrokken. Het is veelzeggend dat in de coronajaren leerkracht een cruciaal beroep was. De samenstelling van de groepen in de klas is veranderd doordat de samenstelling van de maatschappij is veranderd. Er is kennis en kunde voor nodig om daarmee adequaat om te kunnen gaan. Zo komen er veel aspecten samen waardoor het echt een vak is dat erkenning verdient. Of zoals ik eens een ouder tegen een leerkracht hoorde zeggen: wat jij dagelijks doet, zou ik echt niet kunnen.”

Bert van den Hoogen